Wymiana płynu hamulcowego
Wszyscy obserwujemy, że bezustannie wzrasta moc produkowanych silników, wzrasta również masa pojazdów. Powinny więc wzrastać wymagania ze strony hamulców. „Rewolucji” nie widać, ale tendencja do stosowania coraz większych tarcz hamulcowych, sięganie po sportowe rozwiązania (wielotłoczkowe zaciski) – jest koniecznością.
Dobry płyn hamulcowy również musi spełniać te coraz wyższe kryteria. Najważniejszą jego cechą jest temperatura wrzenia. Temperatura pracy układu hamulcowego w normalnej jeździe może się wahać w zakresie 300-700oC, a w warunkach sportu wyczynowego często przekracza 800oC. Gorące tarcze hamulcowe, stanowiące swego rodzaju chłodnicę dla całego układu, przekazują tę temperaturę klockom, te zaś poprzez cały zacisk (a zwłaszcza tłoczki), mocno podnoszą temperaturę płynu hamulcowego. Jak ważne są takie rzeczy, jak grubość tarcz hamulcowych, odpowiedni styl jazdy (lepsze krótkie i gwałtowniejsze hamowania, niż długotrwałe i narastające naciski pedału hamulca) oraz unikanie po przegrzaniu zatrzymań oraz postoju z naciśniętym pedałem hamulca.
Przecież ekstremalnie wysoka temperatura z łatwością przenosi się z tarcz poprzez
klocki hamulcowe, tłoczki i inne elementy zacisku na płyn, który nie ma prawa uzyskać temperatury wrzenia. Ściśliwość płynów jest zupełnie inna niż ściśliwość gazów. A wrzący płyn to pojawienie się tzw. „korków parowych”. Objawem tego jest brak oporu podczas nacisku na pedał hamulca. Ratunkiem może być podpompowanie hamulca, ale nierzadko niewiele to pomaga. Po prostu trzeba poczekać na ostygnięcie płynu. Bynajmniej nie zalecamy tutaj zatrzymania się, lecz toczenie z minimalną prędkością i... wymianę płynu w najbliższym warsztacie.
Płyn hamulcowy jest szalenie higroskopijny. Przenikanie wody do płynu odbywa się poprzez mikroszczeliny w ściankach przewodów hamulcowych, uszczelki tłoczków i cylinderków oraz zbiorniczka wyrównawczego.
Dodatek zaledwie 1 % wody może spowodować obniżenie temperatury wrzenia płynu hamulcowego aż o 15 %. Do tego trzeba dodać, że obecności wody w płynie nie da się wykryć gołym okiem. Popularne testery płynu hamulcowego umożliwiają dokonanie pomiaru punktu wrzenia płynu bezpośrednio w zbiorniku wyrównawczym.
Ponieważ praktycznie nie występuje zjawisko mieszania się płynu, w hamulcu tylnego prawego koła, zawartość wody może być nawet trzykrotnie wyższa niż w zbiorniczku wyrównawczym. Woda może dostawać się do płynu hamulcowego najczęściej przez nieszczelności w uszczelnieniach kołnierzowych cylinderków hamulcowych, czy też poprzez zestarzałe giętkie przewody hamulcowe, których ocena jest obowiązkowa podczas każdego serwisu hamulców. Do parametrów określających jakość płynu hamulcowego należy nie tylko punkt wrzenia.
Bardzo ważne są również lepkość w temperaturach -40oC i 100oC, właściwości smarne, antykorozyjne, stabilność chemiczna i odporność na parowanie.
Nawet niewielkie ilości oleju mineralnego (tłuste ręce, narzędzia) mogą doprowadzić do powstania uszkodzeń uszczelnień w układzie hamulcowym.
Płyn hamulcowy jest chemicznie bardzo agresywny. Niszczy nie tylko lakier samochodu ale i skórę rąk oraz ubrania.
Częstotliwość wymiany płynu jest podawana przez producenta pojazdu, ale dla jazdy w warunkach górzystych, z przyczepą, w wilgotnym terenie (błoto, śnieg), czy wręcz przy sportowym stylu eksploatacji, okresy międzywymianowe należy skrócić. My zalecamy dokonywanie wymiany płynu na wiosnę, po szkodliwym oddziaływaniu śniegu, soli, błota, np. przy okazji wymiany ogumienia.
Nie jesteśmy również zwolennikami metody odsysania płynu, bowiem ten najgorszy może pozostać w przewodach. Naszym zdaniem metoda grawitacyjna stosowana od dziesiątków lat daje 100%-ową pewność. Jej jedyną wadą jest „poświęcenie” na wymianę podwójnej objętości układu.